ESMELLE
San Xoán de Esmelle é unha parroquia que se localiza no centro do concello
de Ferrol na comarca homónima e que ocupa o val do mesmo nome que acaba
rematando á beira do océano Atlántico, onde se creou un areal moi visitado no
verán.
a) Poboación
Segundo o padrón municipal de 2012 tiña 423 habitantes (224 homes e 199
mulleres) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón diminución en
relación ao ano 2004 cando contaba con 457 habitantes. Esta poboación sofre un
incremento durante a época estival por mor das segundas residencias.
Datos do ano 2012
|
Poboación total: 423
|
Homes: 224
|
Mulleres: 199
|
b) Patrimonio
 |
| O Mago Merlín |
O Val de Esmelle é unha zona rica en auga. O
Roxedoiro, o Saído, o Migues e o San Xurxo son os catro pequenos ríos que
circulan polo Val. Neles podemos atopar 22 antigos muíños, fontes, lavadoiros
que noutros tempos formaban parte da vida cotiá dos habitantes da zona rural.
 |
| Muíño de Otero |
 |
| Outra vista |
 |
| Outra vista |
Nesta ruta percorreremos gran parte deste patrimonio
da auga:
- Muíño de Otero e o Parque de Merlín
- Igrexa Parroquial e Fonte da Igrexa
- Lavadoiro e Fonte de Evarista
- Muíño de Lavandeira
- Lavadoiro e Fonte do Conde
- Muíño do Santo
- Muíño das Mariñas
- Muíño das Salgueiras
- Muíño de Varela
- Muíño Novo
- Muíño de Felipe
- Muíño do Ferreiro
- Muíño de Serantes
- Muíño de Lousas
- Muíño de Farruco
- Muíño Vello
- Muíño de Rioxunto
- Muíño da Longra
- Castro de Tralocastro
Os muíños de Otero, Lavandeira, Salgueiras e
Ferreiro, e a Fonte de Evarista, na actualidade atópanse restaurados pola
iniciativa veciñal a través do Proxecto Esmelle.
c) Lugares da parroquia de Esmelle
· A Castiñeira
· Chá da Mariña
· Esmelle
· Lodeiro
· Mougá
· Rioxunto
 |
| Igrexa parroquial de San Xoán de Esmelle |
Programa 2013:
Domingo 23 de xuño, comeza a celebración das festas en honor a San Xoán na parroquia de Esmelle coa sesión vermú a cargo do grupo Aroma. Pola pola noite celebrarase unha Gran Lumarada que estará amenizada por unha gran verbena a cargo do grupo Aroma e a actuación estelar de Luís Queimada.
Luns 24, pola mañá haberá dianas e alboradas e a continuación terá lugar o percorrido dos gaiteiros por a parroquia. Ás 13.30 horas celebrarase a misa solemne en honor ao patrón San Xoán e posterior procesión. A continuación celebrarase a sesión vermú a cargo da orquesta Oceáno e pola noite terá lugar unha gran verbena amenizada polo grupo Aroma e a orquesta Oceáno.
Martes 25, comezará o día con dianas e alboradas e ao mediodía terá lugar a sesión vermú a cargo da orquesta Limón. Pola noite a verbena de fin de festas estará amenizada polas orquestas Limón e Paris de Noia.
San Román de Doniños é unha parroquia que se localiza no oeste do concello
de Ferrol. Segundo o INE no ano 2007 tiña 840 habitantes, 13 menos que no 2004
(cando tiña 429 homes e 424 mulleres), pero sen embargo é de destacar o pulo
sufrido no ano 2012 cando ten 879 habitantes, 39 máis que no 2007, distribuídos
en 10 entidades de poboación.
Datos do ano 2012
|
Poboación total: 879
|
Homes: 441
|
Mulleres: 438
|
a) Localización e características
 |
| Igrexa parroquial de San Román |
Nesta parroquia está a lagoa de Doniños, fronte á praia de Doniños,
encaixada nun val arrodeado por covos mariños. A área protexida, enmarcada no
Lugar de Interese Comunitario Costa Ártabra (que abrangue parte da comarca de
Ferrolterra), abrangue aquí a praia de Doniños, o complexo dunar e a lagoa de
Doniños, de case nove metros de profundidade.
Arrodeada por manchas boscosas de ribeira, destaca na súa vexetación a
presenza de plantas acuáticas nos bordes da lagoa, como a ranunculus aquatilis,
a potamogeton natans ou a nimphaea alba. A eleocharis acicularis e a litorella
uniflora pódense atopar nas áreas encharcadas.
As aves tamén abondan, coa presenza de exemplares de fochas, zampullíns
chicos, ánade real e cerceta común.
A praia de Doniños é rectilínea, de area branca e fina, ventosa e con forte
ondaxe sita nun entorno rural. Conta con dúas zonas diferenciadas: Punta
Penencia (pouco masificada) e Outeiro (máis ocupada). Trátase do principal
centro de atracción na cidade de Ferrol para a práctica do surf, xunto con
areais como Pantín, xa no concello de Valdoviño.
Dotada de Bandeira Azul, trátase dunha praia aberta, cunha lonxitude de 1,7
quilómetros. A súa ocupación é alta na tempada estival. É o areal máis próximo
ao casco urbano de Ferrol (6 quilómetros).
 |
| Batería de San Carlos |
O 25 de agosto de 1800 unha dotación da Armada Inglesa composta por navíos
de guerra e infantería tentou ocupar a cidade de Ferrol, desembarcando na praia
de Doniños. Porén, as tropas do almirante Warren tiveron problemas coa resaca
do mar, sendo as chalupas pasto dos canóns ferroláns.
Contan as crónicas que "o camiño estaba ben defendido e o paso pola
lagoa de Doniños era impracticable", polo que "a praia de Doniños
contribuíu á derrota inglesa". Trátase da Batalla de Brión, lembrada cada
verán -xa na actualidade- por moitos veciños cunha suba a pé aos montes da
contorna.
b) Lugares da parroquia de Doniños
· Cariño
· A Chousa
· Confurco
· Doniños
· Fontá
· Mougá
· Pieiro
· Valón
· Valón Vello
· Vilar
 |
| Monumento o figado de Valón |
As festas patronais en Doniños son en honra a San Román, coincidindo normalmente a primeira ou segunda fin de semana de agosto.
Programa 2013:
Venres 9 de agosto, o programa de festas arraca ás oito da mañá coas bombas de palenque e o percorrido coas tradicionais carrozas. Ás 13.00 horas haberá unha misa e a partir das 14.30 horas sesión vermú amenizada pola orquesta Venecia. Pola tarde, ás seis, celebrarase o IX Trofeo Gumersindo Bouza e ás 23.00 haberá verbena a cargo de Xente Nova e de novo Venecia. Unha hora máis tarde, ás 24.00, terá lugar a "gran invasión pirata".
Sábado 10 de agosto, a actividade continuará cunha nova misa (ás 13.00 horas) e unha cita co baile galego e a sesión vermú a partir das dúas da tarde. Ás seis terá lugar o I Atopo Futbolístico Doniños-Mandiá, que abrirá paso á festa da noite con "Madeira" e Grupo Sorpresa.
San Salvador de Serantes é unha parroquia que se localiza no oeste do
concello de Ferrol na comarca de Ferrol. Segundo o padrón municipal de 2004
tiña 1.931 habitantes (991 mulleres e 940 homes) distribuídos en 9 entidades de
poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2012 cando conta con
1.905 habitantes.
Datos do ano 2012
|
Poboación total: 423
|
Homes: 224
|
Mulleres: 199
|
a) Historia
A parroquia de San Salvador de Serantes foi a capital do concello de
Serantes, municipio hoxe desaparecido que abranguía a totalidade das parroquias
rurais de Ferrol, máis algunha outra que no presente forma parte do tecido
urbano da cidade.
O 21 de xaneiro de 1940, foi a data da anexión deste concello polo de
Ferrol. En 1972 inaugurouse en Serantes a Escola Universitaria Politécnica de
enxeñería naval e industrial.
b) Patrimonio
(1) A ermida de Chamorro
 |
| Vista desde a ermida de Chamorro |
 |
| Ermida de Chamorro |
A ermida, construída no século XVI, está situada na aba do monte do mesmo
nome e desde o seu adro, a 175
m de altitude, contémplase unha magnífica vista
panorámica da comarca ferrolá, co val de Serantes en primeiro termo e ao fondo
a cidade de Ferrol. Esta ermida ten unha estraña e curiosa arquitectura. Por
exemplo, non se entra por diante senón por un lateral, ao que se engadiu un
voladizo para integrar a peaña coa estatua da Virxe, chamada do Nordés, parece
ser románica do século XII. Neste belo lugar celébrase unha concorrida romaría
o luns de Pascua, desde o ano 1628, como acción de grazas a Virxe pola súa
intersección nun forte temporal.
Na zona na que está ermida téñense atopado petroglifos.
(2) Serantinos de sona
 |
| Casa natal de Torrente Ballester |
Nesta parroquia naceu o 13 de xuño de 1910 o escritor Gonzalo Torrente
Ballester e no seu cemiterio parroquial descansan os seus restos. Tamén naceu
en Serantes o escritor universal Juan Farias, o 31 de marzo do 1935.
c) Lugares de Serantes
· Aneiros
· Avenida do 19 de Febreiro
· Bosque
· Catabois
· Os Corrás
· Coto
· A Malata
· Pazos
· Serantellos
· Viladóniga
· Vilasanche
 |
| Viladóniga |
As festas patronais en Serantes son en honra a San Salvador, coincidindo normalmente no 6 e 7 de agosto.
Romaría da Virxe de Chamorro
A romaría da Virxe de Chamorro é unha das celebracións máis tradicionais da comarca. Nesta romaría hónrase á patroa da cidade, "Nosa Señora de Nordés", tamén coñecida como a "Virxe do Chamorro". Realízase o luns de Pascua.
A romaría de Chamorro a cal congrega a maiores e aos máis novos, nos arredores da ermida da Nosa Señora do Nordés. Normalmente os actos litúrxicos, comezan ás oito da mañá e repitense cada hora ata a unha da tarde, cando a imaxe da virxe sae en procesión. Tamén se colocan postos para que a xornada, ademais de relixiosa, sexa lúdica e completa e para finalizar, lanzanse as habituais bombas de palenque.
Fontes: http://www.ferrol.es/
No hay comentarios:
Publicar un comentario